Kanuni Sultan Süleyman kendi adına muhteşem bir cami yapılmasını Mimar Sinan’a buyurmuştu. Bunun üzerine halice bakan bir tepe üzerinde bu şaheserin yapımına başlandı. Kayaya dayanan temelleri tutturmak için üç yıl beklendi. Üç yıl da bu temelleri toprağın sathına yerleştirmek için çalışmalar yapıldıktan sonra yapımına geçilmişti.
Cami ile beraber medrese, mektep, darülhadis, darüşşifa; imaret, tabhane, bimarhane, kervansaray, tıb mektebi, hamam, oda ve dükkânlar ile Süleymaniye külliyesini Mimar Sinan 1550 de başlayıp 1557 yılında tamamlamıştır. Kendisinin kalfalık devrine ait olduğunu söylediği bu şaheser İstanbul’a hakim bir tepedeki konumuyla Galata köprüsünden nefis bir görüntü arzeder.
Caminin bitiminde başta Kanuni Sultan Süleyman olmak üzere bütün devlet ricali bulunmuş, muhteşem bir törenle ibadete açılmıştır.
Geniş dış avluya 11 kapıdan girilmektedir. İç avlusu ise dikdörtgen biçiminde olup buraya biri merkezde diğerleri yanlarda olmak üzere üç kapıdan girilir. Merkezdeki kapının üstü nadide bir taş işçiliğine sahiptir. Kitabesinde kelime-i tevhid yazılıdır. Kapının iki yanında üçer sırada 12 pencere ve odalar bulunmaktadır.
Avlunun zemini mermer döşelidir, etrafını 28 kubbeli bir revak çevirir. Ortada süslü ve dikdörtgen biçimli bir şadırvan mevcuttur.
Dört minareden ikisi avlunun kuzey cephesinin iki köşesinde olup ikişer şerefelidir. Diğer ikisi ise caminin arka cephesinde ve üçer şerefelidir ki bu iki minare diğer ikisinden daha yüksektir. On şerefeli olması Kanuni’nin onuncu padişah olmasına işarettir.
Cami 63x68m. ölçüsünde kareye yakın bir plân arzeder. Kubbesinin yüksekliği ise 53m. dir. Camiye önden ve yanlardaki iki kapıdan girilir. Yan kapılardan biri Hünkâr mahfeline diğeri musallaya çıkmaktadır. Merkezi kubbe dört filayağına dayanan dört kemer üzerine oturur. Mihrap ile giriş kapısı üzerinde de birer yarım kubbe yer almıştır. Yanlarda ise filayakları arasında yer alan sütunlara bağlı kemerlere oturan beşer kubbecik büyük bir cemaatin toplu olarak namaz kılmasını sağlamaktadır.
Caminin sağ tarafındaki sokakda ilkmektep ve medreseler vardır. Bunlar şimdi Süleymaniye kütüphanesidir. Köşede bulunan tıp medresesi bugün dispanser olarak kullanılmaktadır. Onun karşısında ki bimarhane ise askeri matbaadır. Caminin kuzeyindeki imarethane şimdi Türk ve İslam Eserleri müzesidir.
Süleymaniyenin mimarideki şaheserliği içinde de devam eder. Şöyleki kapıları abanozdan, mihrap ve minberi mermer oymacılığın en güzel örneklerindendir. Ayrıca halılar, askılar ve tunç şamdanlar da aynı niteliktedirler.
Camiye 138 pencereden giren ışık içeriye bir güzellik ve ferahlık vermektedir. ihrabın sağ ve sol
tarafındaki mavi zeminli Kütahya çinileri ile süslü Süleymaniye Camiinin akustiği de bugün bütün modern tekniğe rağmen yapılamayan, Koca Sinan’ın ustalığının ayrı bir cephesidir.
Caminin inşaasına yarayan malzeme İstanbul’dan ve imparatorluğun diğer memleketlerinden getirilmiştir. Dört büyük filayağından biri İskendireye’den biri Balabek harabelerinden, ikisi de İstanbul içinden bulunmuştur.
Mimar Sinan’ın Kanuni için yaptığı cami nasıl şaheser ise onun için yaptığı türbe de türbe mimarisinin şaheseridir. 1566 yılında 71 yaşında ölen sultan için Mimar Sinan tarafından yapılan türbe 8 köşelidir. Her bir yüzünde süslü kitabeler içinde altta iki, üstte birbirine bitişik üçer pencere yer almıştır. Kubbeyi motiflerle süslü mermer bir bordür çevirmektedir. Türbenin etrafını 29 sütuna dayanan üstü örtülü bir galeri çevirir. Türbeye girişteki kapı abanoz üzerine fildişi kakma ve kabartma motiflidir. Kapının iki yanında duvarlar firuze, koyu mavi, beyaz, kırmızı ve yeşil rengin ahenkli kullanımından doğan nefis çinilerle süslüdür.
|
