| |
|
ZÜLVEÇHEYN SALONU
Zülveçheyn deniz ve kara tarafından cephesi olan iki taraflı salon anlamına gelmektedir. Salonun tavanı 3 bölüm halinde olup orta bölüm kompozit başlıklı altın yaldızlı sahte sütunlarla desteklenmiştir. Tavan tamamiyle altın yaldızlı kabartma çiçek ve akant yapraklarından oluşan bir süsleme ile tezyin edilmiştir. Parkeleri geçme seklindedir. Deniz tarafındaki bölümde metal üzerine altın yaldız kabartmalı ve Abdülmecid tuğralı karşılıklı ayna ve konsollor yer almıştır. Parçalı takım, perdelerle uyum sağlayan kırmızı beyaz yollu ipek Hereke kumaşı ile kaplanmıştır.
Ortada Hereke halısı üzerinde oymalı bir masa ve üzerinde 18 yy. ait penbe desenli Çin kâse ile yanlarda ve masa üzerlerinde mavi beyaz Çin ve Japon vazoları bulunmaktadır. Bu salonun sağ köşesinde Halife Abdülmecit zamanında kütüphane haline getirilmiş olan 3 odalı bir daire mevcuttur.
Gezi yolumuz sola döndüğünde salonun tam karşısında kırmızı Bohemya kristaller’den bir şömine ile yüksek kabartmalı aynası yer alır. Şöminenin 2 yanında aynalı konsolların üzerinde altın yaldızlı bronzdan ayaklı kristal 30 mumluklu sütun şamdanlar ile tavanın ortasından sarkan 60 mumluklu avize bu güzel salona ayrı bir güzellik katmaktadır. Avizenin altında dragondan ayakları bulunun mermer masa oymalı ve altın yaldızlıdır. Üzerinde yer alan Sevres’de yapılmış lâcivert porselen üzerine altın yaldızlı vazo bronzdan tezyinatlıdır.
Salonun kara tarafı deniz tarafında olduğu gibi aynı takımla döşenmiştir. Mavi, beyaz Çin vazoları burada da mevcuttur. Köşede görülen tirşe yeşil, lakeli piyano salonda verilen konserlerin bir anısı olarak halâ yerindedir. Ayrıca salon girişinde duvarlarda asılı bağa kaplamalı ve metal süslemeli duvar saatleri ile Şamda yapılmış sedef kakmalı büfeler salonu süsler.
Bu salon eskiden mevlitlerin okunduğu, nikâhların kıyıldığı, ramazanlarda teravih namazlarının kılındığı ve huzur derslerinin verildiği dini mahiyette bir salondur. Huzur derslerinin verildiği zamanlarda Hünkâr deniz tarafında kanepenin üzerine yerleştirilmiş bir mindere oturur, sağ ve sol tarafında mabeyn erkânı ve bendegânları bulunurdu.
Ramazanlarda salona seccadeler serilir, haremden gelecek kadınlar için kafeslerle hususi bir yer ayrılırdı. Bundan başka büyük ziyaretlere elverişli en müsait salonlardan birisi yine bu salondu.
V. Mehmed Reşat’ın cülûsunun ilk günlerinde bu salonda Mısır Hidivi Abbas Hilmi Paşaya ve Bulgar Kralı ve Kraliçesine bir ziyafet verilmiştir. Son Halife Abdülmecid efendi zamanında Sultanlar ve Şehzadelere olmak üzere iki ziyafet verilmiş ve bir mevlit okunmuştur. Atatürk İstanbul’a geldiği ilk sene Zülveçheyn yemek salonu olarak hazırlanmıştır. Atatürk burada misafirleriyle yemek yediği zaman deniz tarafında saz takımı, merdiven salon tarafında da orkestra yer almaktaydı.
Ürdün Kralı Abdullah Dolmabahçe Sarayında misafir olduğu zaman bazı misafirlerini bu salonda kabul etmiştir. Bu salonun solundaki bir kapıdan dar bir koridora geçilir, koridorun solundaki 47 No.lu oda müzik, içteki 49 No.lu oda ise müzik dinleme odasıdır.
MÜZİK ODASI
Girişteki bal peteği şeklinde parkeli müzik odasının tavanı renkli kalem işiyle tezyinatlıdır. Odanın solunda siyah renkli, Halife Abdülmecid Efendi imzalı, kuyruklu bir piyano vardır. Siyah renkli ağaçtan kitap dolabı, notalık ve sandelyeler müzik odasına uygun bir şekilde lir motifleriyle süslüdür. Oda krem zeminle ipek Hereke kumaşıyla kaplı (Bergere) bir oda takımıyla döşenmiştir.
Altın yaldız kabartmalı aynanın konsolu üzerinde gümüşten saat ve şamdanlar mevcuttur. Odanın ortasında kristal bir avize sarkar.
Müzik odasından çıkıp vazolar ve tablolarla süslü dar bir koridordan yürüyelim. Sağa saptığımızda padişah hamamının istirahat odasına geliriz.
|
|
|
MERMER HAMAM
Mermer Hamamın istirahat odasının tekne tavanı göz aldatıcı bir mimari kompozisyonla bezenmiştir. Orta kısmı kare şeklinde, altın yaldız kabartma tezyinatlı olup buradan kristal bir avize odanın ortasına sarkar. Odadan içeri girdiğimizde tam karşıda maundan yapılmış altın yaldız alçı tezyinatlı Abdülmecid tuğralı masif hamam kapısı göze çarpar. İçerde küçük bir antre sağda iki bölüm halinde olan hamam ile solda tuvalet kısmı yer almıştır.
Hamam Mısır’dan getirilmiş billur su mermeri ile kaplıdır. Hamamda tarz bakımından Türk geleneğinin devam etmesine karşılık süsleme ve bazı unsurlar batı anlayışındadır. Bu da bize sarayda iki anlayışın bir arada güzel bir şekilde empoze edildiğini göstermektedir.
Hamamın bu iki odasının deniz cephesi terasa açılmaktadır. Bu yüzden gerek tavandan, gerekse pencerelerden bol ışık alır. Hamam muslukları gümüşten olup iki küçük bir büyük kurna bulunmaktadır. Tabanı gri Marmara mermeri ile kaplıdır. Kapı tokmakları kristaldendir.
Hünkâr hamamından çıktıktan sonra 48 No.lu genişçe bir hole girilir. Burada son Osmanlı padişahlarının resimleri ile bu padişahlara hediye edilmiş bazı yabancı kral ve kraliçelerin resimleri asılmıştır. Ortada masanın üzerinde II. Wilhelm’in portresinin tasvir edildiğini altın yaldız tezyinatlı ayaklı büyük bir vazo yer alır. Aynı şekilde mavi zeminde altın yaldız tezyinatlı kral portresini havi vazoda ilgi çeken eselerdir.
HAREM
Antreden 57 No.lu uzun bir koridor başlar, meşhur ressamların tablolarının yer aldığı, opalin ve porselen vazoların teşhir edildiği bu koridor ileride haremle selâmlığın arasında geçiş teşkil eden koridoru ayırmak üzere demir kapı ile bölünmüştür. Bu demir kapıdan girildiğinde mavi salona kadar devam eden ikinci bir koridordan geçilir. Bu uzun koridorda II. Abdülhamid devrinde saray ressamı olan Zonaro ve İstanbul’da öğretmenlik yapmış olan Guillement’in tarihi tabloları, Japon vazo ve dolapları, pelesenk ağacından yapılmış büyük bir oyma sanatının görüldüğü kapaklı dolap teşhir edilmiştir. Koridorun denize bakan camları harem kadınlarının dışarıdan görülmemeleri için mavi renkli yapılmış, sol tarafta yarım daire biçimindeki demirden ajurlu pencereler kadınların Muayede salonunda yapılan törenleri seyredebilmeleri içindir.
VALİDE SULTAN’IN KABUL ODASI
Koridorun sonunda diğer bir demir kapı, Hareme giriş koridoruna geçişi sağlar. Bu koridorun sağında denize cephesi olan 61 No.lu oda Valide Sultan’ın misafirlerini kabul ettiği odadır. Kanepeleri, perdeleri kırmızı Hereke kumaşından olup, duvar kaplamaları da aynı kumaştandır. Girişte sol tarafta kabartma, altın yaldız tezyinatlı mermerden bir şömine ile üzerinde oval aynası bulunan yine mermer kabartmalı çerçevesi, tavan eteğine kadar yükselir.
Şöminenin iki yanında yer alan kapılar oldukça süslüdür. Tabanını Fransız Aubusson halısı kaplar, ortada siyah renkli ağaçtan altın yaldız bronz tezyinatlı ve Abdülmecid tuğralı bir masa yer almaktadır. Tavanı diğer odaların tavanlarında gördüğümüz süslemeden farklıdır.
Orta kısmı kubbe şeklinde olup içi göz aldatıcı resim tekniği ile yüksek kabartma gemi başına benzeyen bir motif ile girlantlar arasında kılıç, teber ve miğferlerle süslenmiştir. Diğer tarafları renkli kalem işi ile tezyinatlıdır. Tavan eteklerinde kabartma olarak harb aletleri görülür. Korniş aralarında pencereleri ayıran bölümlerde konsol üzerine oturtulmuş vazocuklar yer almıştır. Tavandan sarkan kırmızı beyaz kristal bir avize odanın zenginliğini tanımlar.
Ortadan çıktığımızda koridorun sağında bir mobilya içinde ork kurulmuştur. Buradan bir kapı ile 67.No.lu Mavi Salona, oradan da sağdaki Valide Sultan’ın yatak odasına geçilir.
VALİDE SULTAN’IN YATAK ODASI
Valide Sultan’ın yatak odasında sağda yer alan karyola ahşaptap altın yaldızlı, kabartma sülmemeli ve baldakinlidir. Sağda yer alan sedef kakmalı, bronz tezyinatlı mücevher çekmecesi Yıldız Sarayındaki atölyede yapılmıştır. Etrafında gördüğümüz yazılarda çekmecenin 1902 tarihinde Yıldız tamirhanesinde imâl olunduğu belirtilmektedir. Tamamen altın yaldızlı dolap, karyola ve konsol-ayna ile uyum teşkil eder. Tavanı bez üzerine renkli kalem işi tezyinatlıdır.
Valide Sultan’ın yatak odasının çıkışı Harem dairesinde büyük merasimlerin, bayram tebriklerinin yapıldığı deniz cephesinden bahçe tarafına kadar uzanan bir salona açılır.
|
<< |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
14 |
15 |
16 |
17 |
 |
19 |
20 |
|
>> |
| |
21 |
22 |
23 |
24 |
25 |
26 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
 |