DE THEATERS VAN PAMPHYLIE

Perge recente poort

   De smalle, scherp uitgesneden en rotsachtige kustrand zou men ook 'de kust van de theaters' kunnen noemen. Ze vormen het belang en de schoondheid van een parcours waar zee en berg om de eerst plaats strijden. In de kleine vlakte langs de zee aan de oostkant van Antalya liggen binnen 40 km de ruines van drie historische plaatsen, die alle drie een prachtig theater als vaandel hebben.
Perge, een stadje gesticht door de Grieken na de Trojaanse oorlog ( op de akropolis ) en later uitgebreid naar de vlakte. In 333 opende ze haar porten voor Alexander. Ze werd versterkt door de Seleuciden en beleefde haar bloeitijd onder Rome, maar werd dodelijk vermond door de Turkse invaises. Alleen in de benedenstad zijn nog overblijfselen te vinden: een majestueuze, geplaiveide weg ( 20 m breed ), omzoomd door zuilengarijen, die naar de akropolis voerde

Stadt theater

   En ook het tamelijk goed bewaard gebleven theater ( 15 000  zitplaatsen). Maar toch niet zo goed als het theater van het naburige Aspendos, het mooiste van Turkije. Evenals Perge was dit een kolonie van Argos ( 1000 v. Chr. ) en werd een welvarend stad. De Eurymedon was toen bevaarbaar ( in de buurtzou Cimon van Athene in 468 v. Chr. de Perzen vernietigend hebben verslagen ) en de boten voeren tot onder aan de muren van Aspendos.
De stad was zo onvoorzichtig Alexander te werstaan tijdens zijn verovering van Pamphylie en werd daarvoor gestraft; in de Romeinse kwam ze pas echt tot bloei. Onder de Byzantinje raakte ze in verval en werd verlaten. Alleen het theater steekt nog boven de weinig en slevht opgegraven stad uit. Maar het is een heel bijzonder theater, tamelijk klein en ongetwijfeld het mooiste dat Rome ooit bouwde. Het is zeker het enige theater met een nog bijna intacte toneelwand. De overige ruines komen heirdoor duidelijk in de schaduw te staan: stadion, agora, nympheion, stoa voor de handel en een bijzonder goed bewaard gebleven aquaduct.
Side is het laatste theater op dit parcours. Het is de enige opgegraven plaats aan deze kust en was ook de grootste haven van het oude Pamphylie, in de zevende eeuw v. Chr. De stad werd waarschijnlijk gesticht door Kume, was het centrum van de Aeolische statenbond, naast Phocaea, lig op een schiereiland en de bewoners spraken een onbekende taal ( Pamphylisch? ).
Met Alexander deed het Grieks in 333 haar intrede.